Rentesoorten / Rentevormen

Er zijn vele verschillende soorten of vormen van rente. Tijdens een zoektocht naar financiële producten - zoals hypotheken - zult u allerlei termen tegenkomen die misschien niet allemaal even helder zijn voor u. Daarom worden hier de meest gebruikte en meest relevante termen toegelicht.

Nominale rente en reële rente

De nominale rente is het rentetarief dat standaard op uw hypotheekofferte vermeld word. De nominale rente bestaat uit de reële rente gecorrigeerd voor inflatie(verwachtingen). De geldverstrekker van uw hypotheek wil namelijk een vergoeding voor het uitlenen van uw hypotheeksom, maar dit geld betaalt u niet meteen in één keer. U betaalt dit op latere tijdstippen, en geld in de toekomst is minder waard dan geld op dit moment, door de inflatie. Daarom neemt uw hypotheekverstrekker een bepaald rentetarief dat zij als vergoeding wil (de reële rente) en corrigeert dit voor de inflatie om de waarde van het geld (de koopkracht) te behouden. Als vuistregel ontstaat dan de volgende vergelijking:

reële rente + inflatie = nominale rente

Let op: dit is slechts een vuistregel. De correcte berekening verloopt wat ingewikkelder en heeft een net iets andere uitkomst. Deze berekening wordt hier niet gepresenteerd omdat deze voor u niet relevant is; het is alleen relevant voor de geldverstrekker. Om wel een kort voorbeeld te geven van het verschil:

Als de nominale rente 7% is, en de inflatie 2%, dan zou volgens de vuistregel de reële rente 5% zijn. Word de correcte berekening gebruikt, dan komt de reële rente uit op 4,902% uit. Het is zinvol om u hierover goed te laten informeren, met onze financieel specialist.

Effectieve rente

In de effectieve rente zijn zaken verwerkt die de daadwerkelijke kosten van de hypothecaire lening beter weergeven. De kosten van een hypothecaire lening bestaan namelijk niet alleen uit de nominale hypotheekrente die u moet betalen. U moet namelijk ook afsluitprovisie betalen, en misschien nog betalingskosten. Daarnaast heeft ook het tijdstip van het betalen van de hypotheekrente invloed op de daadwerkelijke kosten. De nominale hypotheekrente die vermeld wordt op uw hypotheekofferte of hypotheekakte, is een jaarlijks rentetarief, maar in de praktijk wordt de hypotheekrente maandelijks betaald. Als u uw hypotheekrente aan het einde van het jaar en in één keer zou betalen, dan zou de nominale rente de daadwerkelijke rentelast zijn, en gelijk zijn aan de effectieve rente. Maar indien u maandelijks betaald, betaald u de rente vooruit. Dit is dus nadelig voor u, omdat u dit geld bijvoorbeeld ook op een spaarrekening had kunnen zetten en daar rente over uw geld had ontvangen. De effectieve rente houdt rekening met deze verborgen kosten, alsmede de afsluitprovisie en eventuele andere directe kosten van de lening. Het is niet nodig om hier de berekening voor de effectieve rente te presenteren, want sinds januari 2007 is de Gedragscode Hypothecaire Financieringen van kracht, waarin is vastgelegd dat het vermelden van de effectieve rente verplicht is. Mocht u deze berekening alsnog graag zelf willen maken, dan helpt de hypotheekadviseur u graag hierbij.

Omdat de effectieve rente rekening houdt met alle directe kosten van een lening - zoals een hypotheek - is dit een goed instrument om hypotheekoffertes met elkaar te vergelijken. Een nog beter instrument is de netto werkelijke rente.

Netto werkelijke rente

In de berekening van de netto werkelijke rente wordt rekening gehouden met alle kosten van een hypotheek. Het is een rentetarief dat naast de directe kosten en de tijdstippen van betaling, ook rekening houdt met fiscale effecten en indirecte kosten zoals een verplichte overlijdensrisicoverzekering. De netto werkelijke rente geeft dus alle kosten van de hypotheek weer in één rentetarief. Dit rentetarief is een strikt persoonlijk tarief omdat het helemaal afhangt van uw persoonlijke (financiële) situatie en de hypotheekvorm en hypotheekverstrekker die u gekozen heeft. De berekening hiervan is zeer ingewikkeld, maar zeker de moeite waard omdat dit het beste instrument is om hypotheken met elkaar te vergelijken. De hypotheekadviseur kan u hierbij helpen.

Dagtarief / venstertarief

Het dagtarief, ook wel venstertarief genoemd, is het rentepercentage dat hypotheekverstrekkers openbaar publiceren in bijvoorbeeld kranten. Dit is meestal niet het daadwerkelijke tarief dat u moet gaan betalen indien u een nieuwe hypotheek afsluit. Bij het afsluiten van een nieuwe hypotheek kunt u vaak rentekorting krijgen - een scherp ofwel concurrerend tarief - en deze korting is niet verwerkt in de openbaar gepubliceerde dag- of venstertarieven. De dag- of venstertarieven kunnen beter gezien worden als het rentepercentage dat u moet gaan betalen wanneer uw rentevaste periode afloopt. Let er dus goed op dat u niet gelokt wordt met een voordelige rentevaste periode, maar na afloop van die periode moet overgaan op een hoog dagtarief. De ogenschijnlijk voordelige hypotheek zal dan achteraf toch niet zo voordelig blijken. De hypotheekadviseur kan u beschermen tegen ogenschijnlijk voordelige hypotheken en samen met u op zoek gaan naar de hypotheek die daadwerkelijk het meest voordelig en meest geschikt is voor u. U kunt contact opnemen met de hypotheekadviseur via het formulier hierboven.

Projectrente / arrangementsrente

Project- of arrangementsrente is een rentepercentage dat lager ligt dan de gebruikelijke rentepercentages. Het is een korting op de hypotheekrente die hypotheekverstrekkers verlenen om bepaalde klanten of projecten binnen te halen. U kunt bijvoorbeeld in aanmerking komen voor projectrente als u in woning wilt kopen in een nieuwbouwproject. Maar let goed op: de rentekorting geldt slechts voor een korte periode. Daarna gaat u een hoger rentetarief betalen.

Verkijkt u zich dus niet op de aangeboden project- of arrangementsrente, maar laat de hypotheekadviseur voor u uitzoeken of de hypotheek over de gehele looptijd wel voordelig is.

Vaste en variabele rente

Wanneer u een hypotheek wilt afsluiten, kunt u kiezen uit variabele rente of vaste rente voor een bepaalde periode. De meest gebruikelijke rentevaste perioden zijn 5, 10, 15 of 20 jaar. Gedurende de gekozen rentevaste periode staat het rentepercentage van uw hypothecaire lening vast. Dit geeft u zekerheid over uw maandlasten. Kiest u voor variabele rente, dan heeft u deze zekerheid niet. Uw hypotheekrente wordt maandelijks of per kwartaal aangepast aan de actuele marktrente. Dit kan zowel voordelig als nadelig voor u uitpakken. Tijdens een rentevaste periode heeft u noch de nadelen, noch de voordelen van renteschommelingen. Hoe langer u de rente wilt vastzetten, hoe hoger het rentepercentage zal zijn dat u vastzet. Dit komt door toenemende onzekerheid over toekomstige rentestanden: een inschatting van de rentestand over een jaar is veel makkelijker te maken dan een inschatting van de rentestand over 10 jaar. Hypotheekverstrekkers compenseren deze onzekerheid met een hogere hypotheekrente.

Wanneer u een keus moet maken tussen vaste of variabele rente, is het zaak een goede inschatting te maken van de hoogte van de hypotheekrente in de toekomst. Is de rente op dit moment laag, maar verwacht u dat de hypotheekrente de komende jaren alleen maar zal stijgen, dan lijkt het vastzetten van de hypotheekrente voor een bepaalde periode een goede keus. Denkt u dat de rente zal dalen in de komende jaren, dan lijkt variabele rente een goede keus. Of dit daadwerkelijk een goede keus was, zult u pas achteraf weten. Niemand kan met zekerheid zeggen hoe de hypotheekrente zich zal ontwikkelen in de toekomst, maar bepaalde mensen kunnen met hun expertise en ervaring een betere inschatting maken dan andere mensen. De hypotheekadviseur is één van deze mensen. Bij de hypotheekadviseur kunt u altijd vrijblijvend terecht voor advies.

Instaprente en rente respijt termijn

Wanneer u een hypotheek afsluit, hoeft u niet meteen te kiezen voor vaste of variabele rente. U kunt beginnen met een instaprente en gedurende een periode van maximaal twee jaar op een willekeurig moment uw hypotheekrente laten vastzetten. Wanneer u gedurende deze periode de hypotheekrente ziet stijgen, kunt u ervoor kiezen om de hypotheekrente vast te laten zetten tegen het rentepercentage dat gold bij aanvang van de hypotheek. U heeft een aantal dagen om te reageren op een renteverandering, dat wil zeggen; u moet binnen een aantal dagen na de renteverandering bepalen of u de hypotheekrente laat vastzetten. Dit heet de renterespijttermijn. Wanneer u kiest voor een instaprente om op een later tijdstip de rente vast te laten zetten, zorg er dan voor dat u precies weet tegen welke rentepercentage de hypotheekrente word vastgezet.

Bandbreedte rente

Bandbreedte rente is een vorm van variabele rente. In beginsel heeft u een variabele rente, laten we zeggen; 4%. Vervolgens spreekt u een marge - de bandbreedte - af met uw hypotheekverstrekker, bijvoorbeeld 1% punt. Dit houdt in dat schommelingen in de actuele marktrente pas aan u worden doorberekend indien deze buiten de bandbreedte vallen, dus wanneer de stijging of daling meer dan de afgesproken 1% punt is. Stijgt de hypotheekrente maar met 0,7% punt, dan wordt dit niet aan u doorberekend zoals wel het geval zou zijn wanneer u een standaard variabele rente zou hebben. Stijgt de actuele hypotheekrente met 1,5% punt, dan valt 0,5% punt hiervan buiten uw bandbreedte en wordt dit wel aan u doorberekend. U gaat dan uw basisrente (4%) plus de overschrijding (0,5%) betalen en zal voor de komende periode dus 4,5% hypotheekrente betalen. De perioden van aanpassing van de hypotheekrentestand zijn doorgaans een maand of een kwartaal.

De bandbreedte (marge) rond uw hypotheekrente is geen cadeautje: kleine stijgingen in de rente worden niet aan u doorberekend, maar kleine dalingen ook niet. Bovendien is de basisrente vaak hoger dan bij bepaalde andere rentevormen. Laat een hypotheekadviseur hier goed naar kijken voor u.

Korte en lange rente

e termen 'kort' en 'lang' verwijzen naar de termijnen van de kredieten waarover rente wordt berekend. Kortlopende kredieten zijn kredieten met een looptijd van 2 jaar of minder, langlopende kredieten hebben een looptijd van meer dan 2 jaar. De korte rente wordt gevormd door vraag en aanbod op de geldmarkt. De korte rente word gestuurd door de centrale bank, in Europa is dat de ECB (Europese Centrale Bank). De ECB bepaalt de rente waartegen banken onderling kunnen lenen. Daar doet een bank nog een percentage bovenop ter vergoeding van de kosten en een percentage voor winst en risico, en zo ontstaat een rentepercentage waartegen kortlopende kredieten worden verstrekt. De variabele hypotheekrente wordt afgeleid van de kortlopende rente. Dit is niet het geval bij rentevaste perioden van hypotheekrente. De hypotheekrente word dan namelijk vastgezet voor bijvoorbeeld 5 of 10 jaar. Als u uw hypotheekrente wilt vastzetten voor 10 jaar, dan wordt er gekeken naar de lange rente en hoe deze zich zal ontwikkelen in de toekomst. De lange rente wordt bepaald door vraag en aanbod op de kapitaalmarkt.

Wettelijke en contractuele rente

Wettelijke rente is rente die gerekend mag worden over een openstaande schuld. Als u bijvoorbeeld uw betalingstermijn overschrijdt, dan mag de persoon of het bedrijf waarbij u de schuld heeft, een bepaalde rente over de openstaande schuld rekenen. De percentages voor wettelijke rente zijn per 1 juli 2009 vastgesteld op 4% voor consumententransacties en 8% voor handelstransacties. Een consumenten transactie is een transactie waarbij een consument of particulier betrokken is. Een handelstransacties is een transactie tussen ondernemingen onderling, overheidsinstanties onderling of tussen een onderneming en een overheidsinstantie.

In plaats van wettelijke rente, kan ook contractuele rente gerekend worden over openstaande schulden. Contractuele rente is een rentepercentage overeengekomen in een overeenkomst/ contract of in de algemene voorwaarden. De contractuele rente is bijna altijd hoger dan de wettelijke rente, laat u hierover informeren.